Hanteer circulaire eisen in aanbesteding voor inzamelbedrijf

Hoe pas je een aanbesteding voor een inzamelbedrijf toe?

Jaarlijks wordt er een grote hoeveelheid textiel weggegooid. Volgens het CBS werd in 2019 maar liefst 554 kiloton textiel weggegooid of geëxporteerd als tweedehands artikel. Slechts een klein deel van het weggegooide textiel wordt hoogwaardig ingezameld.

Daarom is het belangrijk om circulaire eisen te stellen aan een inzamelbedrijf. Binnen een aanbestedingsprocedure kunnen er op verschillende manieren circulaire eisen gesteld worden: subgunningscriteria, gschiktheidseisen of contracteisen.

Subgunningscriteria

De Aanbestedingswet kent drie soorten gunningscriteria:

Het gunningscriterium ‘Beste prijs-kwaliteitsverhouding’ is het wettelijk uitgangspunt: dit criterium moet zo veel mogelijk gebruikt worden.

Als je BPKV hanteert, omschrijf je welke kwaliteitscriteria je belangrijk vindt en op basis waarvan je de opdrachtnemer gaat selecteren. Die criteria worden wel 'subgunningscriteria' genoemd.

Hierin kun je circulaire en duurzame eisen opnemen. Vraag bijvoorbeeld om een plan van aanpak waarin de inschrijver op de volgende aspecten in moet gaan:

Geschiktheidseisen

Met geschiktheidseisen kun je als aanbestedende partij eisen stellen die betrekking hebben op de inschrijver. Dit kan onder andere gaan over de technische bekwaamheid en de beroepsbekwaamheid van de inschrijver. Zo kun je eisen dat een inschrijver een bepaalde verwerkingstechniek beheerst om textiel zo hoogwaardig mogelijk in te zamelen. Of je kunt eisen dat een inschrijver ervaring heeft met bovengrondse containers. Ondergrondse containers leveren namelijk meer vervuild textiel op, doordat er meer huishoudelijk afval en regenwater in terechtkomt.

Contracteisen

De aanbestedende partij stelt voor de aanbesteding een conceptovereenkomst op. Op die manier zijn de inschrijvers al tijdens de aanbesteding op de hoogte van de contractuele eisen. In de overeenkomst kun je bijvoorbeeld afspreken dat een inzamelbedrijf:

Meer informatie over hoe gemeenten textiel beter kunnen inzamelen, vind je in Handboek ‘Regie op de textielketen’ van VANG.

Uit de praktijk

In 2022 organiseerden 14 Utrechtse gemeenten een aanbesteding voor het inzamelen en verwerken van textiel. In de aanbesteding werden verschillende duurzaamheidseisen gesteld, zowel als subgunningscriterium en in de contracteisen.

Subgunningscriteria
Een van de subgunningscriteria was verduurzaming textielverwerking. Hiervoor konden inschrijvers 40,50 van de 100 punten halen. Inschrijvers werden beoordeeld op hun bijdrage aan het verduurzamen van de verwerking van textiel. Dit werkt gemeten aan de hand van de doelstellingen uit het beleidsprogramma circulair textiel 2020-2025 .

Ten eerste werden inschrijvers beoordeeld op hun financiële bijdrage aan de verduurzaming van textielverwerking. Hier konden inschrijvers 40% van het maximaal aantal punten halen.

Ten tweede moesten inschrijvers een plan van aanpak opstellen ter verduurzaming van textielverwerking. Hier konden inschrijvers 60% van het maximaal aantal punten halen. Het plan van aanpak diende in te gaan op zowel producthergebruik als textielrecycling. Daarnaast moesten onder andere de volgende aspecten benoemd worden:

Inschrijvers moesten de aspecten zo specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden (SMART) uiteenzetten.

Een andere kwaliteitseis in de aanbesteding had betrekking op de inzet van duurzame voertuigen. Daar konden inschrijvers 9,40 punten mee verdienen.

Contracteisen
In de modelovereenkomst van de aanbesteding komen ook verschillende duurzaamheidseisen naar voren: