Neem circulaire doelstelling op in omgevingsvisie

Hoe kun je een omgevingsvisie toepassen?

In hun omgevingsvisie beschrijven Rijk, provincies en gemeenten de integrale langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving. Door een concrete ambitie op te nemen over het stimuleren van circulaire zonnepanelen, dwing je jouw overheid hieraan gevolg te geven.

Omgevingsvisie van de gemeente

In de omgevingsvisie van de gemeente kun je bijvoorbeeld beleidskeuzes maken over welke locaties in de gemeente geschikt zijn voor recycling of opslag van tweedehands zonnepanelen en daarvoor gereserveerd moeten worden. Ook kun je keuzes maken over het gebruik van zonnepanelen op eigen vastgoed. Bijvoorbeeld dat je eerst kijkt naar het tweedehands aanbod, voordat je nieuwe panelen aanschaft.

Omgevingsvisie van de provincie

De omgevingsvisie van de provincie bevat beleidskeuzes met een provinciaal belang. Provincies kunnen in de omgevingsvisie bijvoorbeeld beschrijven hoe wordt omgegaan met ‘de voorkeursvolgorde zon’. Zie ook het instrument ‘zonneladder in de omgevingsverordening’. Ook kunnen provincies in de omgevingsvisie keuzes maken over welke locaties geschikt zijn voor opslag, reparatie en verkoop van herbruikbare zonnepanelen.

Neem een concrete doelstelling op door je ambitie over het bevorderen van de circulariteit van zonnepanelen aan een tijdpad te verbinden: wat wil je bereiken en binnen welke termijn? Het concreet maken van je doelstelling helpt je om het onderwerp circulaire zonnepanelen binnen jouw overheid op de agenda te krijgen.

Uit de praktijk

Voor een concrete doelstelling in de omgevingsvisie over circulariteit van zonnepanelen, kun je aansluiten bij de landelijke doelstellingen zoals verwoord in het Nationaal Programma Circulaire Economie :

‘3.4.3 Circulaire zon-PV-systemen Stimuleren

De panelen, maar ook de omvormers, aansturing, constructie en bekabeling horen bij de markt voor circulaire zon-PV-systemen. Daarnaast is ook onderhoud en verwerking aan het einde van de levensduur onderdeel van dit ecosysteem.

Het effectdoel voor deze productgroep is een bijdrage aan 2,2 Mton CO2-reductie (scope 1 en 2) en een bijdrage aan het verbeteren van de leveringszekerheid van de maakindustrie. Naast deze algemene bijdragen wordt specifiek gestreefd naar zonnepanelen met een kleine CO2-footprint (>50 procent reductie scope 3) en minder milieu-impact zoals vermindering van impact van (zeer) zorgwekkende stoffen (lood, PFAS) op de Nederlandse/Europese markt. Om de effectdoelen te realiseren, wordt op de volgende circulariteitsdoelen ingezet:

1 Economische levensduurverlenging en hergebruik van panelen en componenten (huidige generatie en nieuwe generatie panelen)

2 Hoogwaardige circulaire verwerking van vrijkomende zon-pv-panelen

3 Zonnepanelen vrij van toxische stoffen beschikbaar‘

Verder zou je in de omgevingsvisie ook kunnen inzetten op het gebruik van zonnepanelen met een circulair design als basis voor bijvoorbeeld eigen vastgoed.

Een voorbeeld van een visie op circulariteit, is de ontwerp-omgevingsvisie van de gemeente Eindhoven . De visie biedt een haakje om doelstellingen over de circulariteit van zonnepanelen verder uit te werken in het instrument omgevingsprogramma. Zie hierover meer bij het instrument ‘Neem maatregelen op in het omgevingsprogramma’.

In de ontwerp-omgevingsvisie staat:

5.2.9. Stimuleren van een duurzame economie Duurzame materialen zijn (grond)stoffen, materialen en producten die geen negatieve effecten hebben op mens en milieu. Niet bij winning of productie, transport en gebruik, maar ook niet aan het einde van de levensduur. Onze ambitie is dat we 50% minder niet-hernieuwbare grondstoffen gebruiken in 2030. In 2050 willen we een volledig circulaire economie hebben. Dit sluit aan bij de doelstelling uit het rijksbrede programma circulaire economie. Door een circulaire economie zorgen we dat we minder afhankelijk zijn van zeldzame materialen uit het buitenland, die vaak zo gedolven worden dat mens en milieu onder druk staan. Ook verminderen we onze (indirecte) CO2-uitstoot.

Door het lokaal verwerken en hergebruiken van grondstoffen zorgen we voor minder transport, houden we waardevolle materialen binnen onze eigen economie en stimuleren we werkgelegenheid in onze eigen stad.

In onze openbare ruimte gebruiken we duurzame, natuurlijke, circulaire en hergebruikte materialen. We passen duurzame energie toe bij aanleg en beheer en proberen energieverbruik te verminderen.

De doelstellingen in een omgevingsvisie kun je concreet maken door specifiek in te zetten op duurzame zonnepanelen en deze doelstellingen aan een tijdpad te verbinden.

Juridische toelichting

Op grond van artikel 3.1, tweede lid, Omgevingswet moet een omgevingsvisie worden vastgesteld door het Rijk, provincies en gemeenten. Bij de provincies stellen Provinciale Staten de omgevingsvisie vast. Bij de gemeenten gebeurt dat door de gemeenteraad.

Artikel 3.2 Ow bepaalt de inhoud van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie bevat een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied. Daarnaast beschrijft de omgevingsvisie de hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid.